Determining the Worker's Actual Wage

İşçinin Gerçek Ücretinin Tespiti – İzmir İş Hukuku Avukatı

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. Work sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde bulundurularak belirlenir. 

Uygulamada daha az vergi veya harç ödemek amacıyla ödenen gerçek ücret bordroya yansıtılmamakta, düşük gösterilmektedir. İşçinin ücret bordrolarını ihtirazi kayıt koymaksızın imzalaması ödenen gerçek ücretin bu miktarda olduğunu göstermez. Bu durumda işçinin yaptığı işin niteliği, hizmet süresi, iş tecrübesi ile işyerinin özellikleri, aynı veya benzer işlerde çalışan işçilere ödenen ücretler göz önüne alınarak, alabileceği ücretle ilgili meslek odası veya kuruluşundan yahut işçi veya işveren sendikalarından sorularak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek işçinin gerçek ücretinin belirlenmesi gerekir.  

Kayıt dışı istihdam olarak nitelendirilen söz konusu çalıştırma, iki şekilde ortaya çıkabilmektedir. Bunlardan birincisi, işçinin tamamen kayıt dışı çalıştırılmasıdır. Buna göre işveren, fiilen işçi çalıştırmasına rağmen bu çalışmaya ilişkin olarak herhangi bir beyanda bulunmamakta ve sistemde fiilen çalışmakta olan işçi çalışan olarak değil  işsiz olarak görünmektedir. Diğer bir ifadeyle, işveren tarafından kayıt dışı çalıştırılan işçi her ne kadar hukuken “işçi” ve “sigortalı” olarak nitelendirilse de devlet nezdinde işçi ve işveren arasında herhangi bir ilişki görünmemektedir. Bu şekilde çalışma şekli kuşkusuz hukuka aykırı olup işveren açısından hem para cezalarının ve belirli devlet borçlarının hem de tazminat borçlarının doğmasına sebebiyet verecektir. 

Her ne kadar kısa vadede işveren açısından çok cazip bir tercih olarak gözükse de işçinin ücretinin eksik beyan edilmesi, işverene uzun vadede çok daha fazla yük ve maliyet yaratacaktır. İşverenin bu hukuksuz uygulamasının herhangi bir şekilde ortaya çıkması durumunda, işverenin ödemek zorunda kalacağı idari para cezaları ile prim borçları, kısa vadede elde etmeye çalıştığı kârı, ciddi bir zarara dönüştürecektir. 

İşçinin sosyal güvenlik primlerinin eksik yatırılması, işçi açısından haklı nedenle fesih sebebi teşkil eder. İşçinin iş sözleşmesini bu sebebe bağlı olarak feshetmesi durumunda işçi, varsa diğer zararlarının tazmini yanında, bir yıllık kıdem şartını tamamlamışsa ayrıca kıdem tazminatına da hak kazanır. 

Supreme Court Decisions: 

• The Supreme Court's established view is that the actual wage is the wage that should be paid to the worker according to their seniority, the nature and quality of the work performed, and not the wage recorded in the workplace or insurance records. (21st Civil Chamber, 26.09.2000, 5270-6115) 
• While signed payrolls are considered binding on the plaintiff for unskilled workers, this binding nature cannot be said of skilled workers. (9th Civil Chamber, 01.02.1999, 18841-1158) (İBD.1999/2-463) 
• The actual wage of a skilled worker needs to be investigated.. In a skilled trade, the compensation and wage claims of a worker earning more than the minimum wage should be calculated based on their actual wage, not the minimum wage. (9th Civil Chamber, 22.10.1987, 8912-9447) (Labor and Law, 1988/189-24, no:1983) 

• For skilled jobs, pay slips are not binding, even if signed. Since the plaintiff employee has been working as a foreman at the same workplace for a long time, calculating his wages and compensation based on the minimum wage is incorrect. The presence of the plaintiff's signature on payrolls prepared based on the minimum wage cannot be binding for skilled workers. (9th Civil Chamber, 03.10.2000, 8614-13106, no: 71) (Yasa HD2001/1-163, no:71) 
• The actual wage of the worker, which is not reflected in the payroll, should be investigated according to the job performed and seniority. It is clear from the case file that the worker who suffered the damaging insurance event is a skilled worker. On the other hand, considering the worker's age, the nature of the work performed, and seniority, it is not consistent with the ordinary course of life and life experiences for him to be working for minimum wage; therefore, it cannot be said that the wage shown on the payroll reflects his actual wage. In this case, considering the work performed by the plaintiff, his seniority, and age, the wage received by his peers should be determined from the relevant professional organizations, and the compensation should be calculated accordingly. The court's calculation of compensation based on the wage shown on the payrolls without considering these material and legal facts is contrary to procedure and law and constitutes grounds for reversal. (21st Civil Chamber, September 29, 1998, 5889-6025) 

Other works we have prepared within the scope of Labor Law;

Izmir Employment Lawyer

Address: Nergis Neighborhood, Girne Boulevard No: 83, Floor 2, Apartment 2, Karşıyaka, İzmir

E-mail: info@efeshukuk.com

Phone: +90 534 415 52 56