{"id":6491,"date":"2021-09-27T08:53:00","date_gmt":"2021-09-27T05:53:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.efeshukuk.com\/?p=6491"},"modified":"2021-09-27T08:56:42","modified_gmt":"2021-09-27T05:56:42","slug":"gorevli-mahkeme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/efeshukuk.com\/en\/gorevli-mahkeme\/","title":{"rendered":"What is the competent court?"},"content":{"rendered":"
\"G\u00f6revli<\/figure><\/div>\n\n\n\n

G\u00f6revli Mahkeme Nedir? | \u0130zmir Avukat<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00f6revli mahkeme, dava \u015fart\u0131 olup bir davaya bakmakta g\u00f6revli olan mahkemenin ad\u0131na verilen isimdir. Dava a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131 zaman dikkat edilmesi gereken iki temel usuli \u015fart vard\u0131r. Bunlardan biri uyu\u015fmazl\u0131\u011fa hangi mahkemenin bakaca\u011f\u0131 yani hangi mahkemenin g\u00f6revli oldu\u011fu; di\u011feri ise hangi yer mahkemesinin bakaca\u011f\u0131 yani hangi mahkemenin yetkili oldu\u011fu hususudur.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin \u0130zmir’de bulunan bir ta\u015f\u0131nmaza ili\u015fkin ortakl\u0131\u011f\u0131n giderilmesi konulu dava a\u00e7\u0131lacaksa, usul kurallar\u0131 uyar\u0131nca \u0130zmir’deki(yetki) Sulh Hukuk mahkemeleri(g\u00f6rev) g\u00f6revli ve yetkili olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

6100 Say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’<\/a>nda g\u00f6revin belirlenmesi ve niteli\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re: MADDE 1- (1) ”Mahkemelerin g\u00f6revi, ancak kanunla d\u00fczenlenir. G\u00f6reve ili\u015fkin kurallar, kamu d\u00fczenindendir.”  Denilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Asliye hukuk mahkemelerinin g\u00f6revi<\/p>\n\n\n\n

MADDE 2- (1) Dava konusunun de\u011fer ve miktar\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n malvarl\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131na ili\u015fkin davalarla, \u015fah\u0131s varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin davalarda g\u00f6revli mahkeme, aksine bir d\u00fczenleme bulunmad\u0131k\u00e7a asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve di\u011fer kanunlarda aksine d\u00fczenleme bulunmad\u0131k\u00e7a, asliye hukuk mahkemesi di\u011fer dava ve i\u015fler bak\u0131m\u0131ndan da g\u00f6revlidir.<\/p>\n\n\n\n

 Sulh hukuk mahkemelerinin g\u00f6revi<\/p>\n\n\n\n

MADDE 4- (1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun de\u011fer veya tutar\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n; a) Kiralanan ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n, 9\/6\/1932 tarihli ve 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanununa g\u00f6re ilams\u0131z icra yoluyla tahliyesine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler ayr\u0131k olmak \u00fczere, kira ili\u015fkisinden do\u011fan alacak davalar\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere t\u00fcm uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 konu alan davalar ile bu davalara kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan davalar\u0131, b) Ta\u015f\u0131n\u0131r ve ta\u015f\u0131nmaz mal veya hakk\u0131n payla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ve ortakl\u0131\u011f\u0131n giderilmesine ili\u015fkin davalar\u0131, c) Ta\u015f\u0131n\u0131r ve ta\u015f\u0131nmaz mallarda, sadece zilyetli\u011fin korunmas\u0131na y\u00f6nelik olan davalar\u0131, \u00e7) Bu Kanun ile di\u011fer kanunlar\u0131n, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk h\u00e2kimini g\u00f6revlendirdi\u011fi davalar\u0131 g\u00f6r\u00fcrler.” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rev, dava olunan \u015feyin de\u011ferine g\u00f6re belirtilmi\u015f ise, g\u00f6revli mahkemenin tespitinde, davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcndeki de\u011fer esas tutulmak \u00fczere, a\u015fa\u011f\u0131daki maddeler h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r. Faiz, icra tazminat\u0131 ve giderler g\u00f6revin tespitinde hesaba kat\u0131lmaz.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rev Kurallar\u0131n\u0131n Hukuki Niteli\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun ilk maddesine g\u00f6re g\u00f6rev kurallar\u0131n\u0131n kamu d\u00fczeninden oldu\u011funu belirtmi\u015ftik. Bu sebeple mahkemelerin g\u00f6revli olmas\u0131 dava \u015fart\u0131d\u0131r. Mahkeme yarg\u0131laman\u0131n her a\u015famas\u0131nda g\u00f6revli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 resen inceleyebilir. \u0130dari birtak\u0131m i\u015flemlerle i\u015flerin ba\u015fka mahkemelerin g\u00f6rev alan\u0131na sokulmas\u0131 veya kanunen mahkemelerin g\u00f6rev alan\u0131na giren bir hususun idari makamlara b\u0131rak\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Bununla ilgili olarak mahkemeler a\u00e7\u0131lan davan\u0131n g\u00f6revli mahkemede a\u00e7\u0131l\u0131p a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 re’sen inceledi\u011fi gibi; taraflar da a\u00e7\u0131lan davada g\u00f6revli mahkemeye ili\u015fkin hata yap\u0131lm\u0131\u015fsa yarg\u0131laman\u0131n her a\u015famas\u0131nda mahkemeye g\u00f6revsiz oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde itirazda bulunabilir. \u0130stinaf ve temyiz a\u015famalar\u0131nda ilk derece mahkemesinin g\u00f6revli olup olmad\u0131\u011f\u0131 kendili\u011finden incelenir. G\u00f6rev kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k mutlak bir istinaf ve temyiz sebebidir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rev kurallar\u0131n\u0131n kamu d\u00fczenine ili\u015fkin olmas\u0131n\u0131n bir sonucu da, g\u00f6rev konusunda taraflar\u0131n s\u00f6zle\u015fme (g\u00f6revli mahkemeye ili\u015fkin s\u00f6zle\u015fme) yapamamalar\u0131d\u0131r. Dava \u015fartlar\u0131n\u0131n yarg\u0131lama esnas\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclmesine ve incelenmesine ili\u015fkin genel d\u00fczenleme g\u00f6rev bak\u0131m\u0131ndan da uygulanmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re g\u00f6revsiz oldu\u011funu resen veya taraflardan birinin buna ili\u015fkin itiraz\u0131 \u00fczerine tespit eden mahkeme davay\u0131, usule ili\u015fkin nihai karar ile g\u00f6revsizlik karar\u0131 vererek reddeder.<\/p>\n\n\n\n

 Mahkeme taraflar\u0131n g\u00f6rev y\u00f6n\u00fcnden yapt\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n\u0131 reddederse davan\u0131n esas\u0131na dair incelemeye ba\u015flar. G\u00f6rev itiraz\u0131n\u0131n reddine kar\u015f\u0131 tek ba\u015f\u0131na istinaf yoluna ba\u015fvurulamaz. G\u00f6revsizlik itiraz\u0131n\u0131n reddine kar\u015f\u0131, esas h\u00fck\u00fcmle birlikte istinaf yoluna ba\u015fvurulabilir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6revsizlik Karar\u0131 \u0130ncelenmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00f6revsizlik veya yetkisizlik karar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lacak i\u015flemler kanunun 20. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re:<\/p>\n\n\n\n

MADDE 20- (1) G\u00f6revsizlik veya yetkisizlik karar\u0131 verilmesi h\u00e2linde, taraflardan birinin, bu karar verildi\u011fi anda kesin ise tebli\u011f tarihinden, s\u00fcresi i\u00e7inde kanun yoluna ba\u015fvurulmayarak kesinle\u015fmi\u015f ise karar\u0131n kesinle\u015fti\u011fi tarihten; kanun yoluna ba\u015fvurulmu\u015fsa bu ba\u015fvurunun reddi karar\u0131n\u0131n tebli\u011f tarihinden itibaren iki hafta i\u00e7inde karar\u0131 veren mahkemeye ba\u015fvurarak, dava dosyas\u0131n\u0131n g\u00f6revli ya da yetkili mahkemeye g\u00f6nderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde dava a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f say\u0131l\u0131r ve g\u00f6revsizlik veya yetkisizlik karar\u0131 veren mahkemece bu konuda resen karar verilir. (2) Dosya kendisine g\u00f6nderilen mahkeme, kendili\u011finden taraflara davetiye g\u00f6nderir.<\/p>\n\n\n\n

Baz\u0131 durumlarda da g<\/em>\u00f6<\/em>rev ve yetki konusunda mahkemeler birbiri ile <\/em>\u00e7<\/em>eli\u015febilir veya davaya bakmas\u0131 gereken mahkemenin bir sebeple davay\u0131 y<\/em>\u00fc<\/em>r<\/em>\u00fc<\/em>tmesinde engel meydana gelebilir. Bu durumlarda yarg\u0131 yerinin tespit edilerek g\u00f6rev veya yetki y\u00f6n\u00fcnden davan\u0131n y\u00f6netilmesi gerekir .<\/em><\/p>\n\n\n\n

 <\/em>Yarg\u0131 yerinin belirlenmesini gerektiren sebepler kanunda a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MADDE 21- (1) A\u015fa\u011f\u0131daki h\u00e2llerde, davaya bakacak mahkemenin tayini i\u00e7in yarg\u0131 yeri belirlenmesi yoluna ba\u015fvurulur: a) Davaya bakmakla g\u00f6revli ve yetkili mahkemenin davaya bakmas\u0131na herhangi bir engel \u00e7\u0131karsa b) \u0130ki mahkeme aras\u0131nda yarg\u0131 \u00e7evrelerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n belirlenmesi konusunda bir teredd\u00fct ortaya \u00e7\u0131karsa c) \u0130ki mahkeme de g\u00f6revsizlik karar\u0131 verir ve bu kararlar kanun yoluna ba\u015fvurulmaks\u0131z\u0131n kesinle\u015firse \u00e7) Kesin yetki h\u00e2llerinde, iki mahkeme de yetkisizlik karar\u0131 verir ve bu kararlar kanun yoluna ba\u015fvurulmaks\u0131z\u0131n kesinle\u015firse yarg\u0131 yolunun belirlenmesi talep edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da G<\/em>\u00f6<\/em>revsizlik karar\u0131 <\/em>\u00fc<\/em>zerine izlenecek ad\u0131mlara ili\u015fkin anlat\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131  kanun maddeleri ile s\u0131ralayacak olursak:<\/em><\/p>\n\n\n\n

 G\u00f6revsizlik karar\u0131 veren mahkeme dosyan\u0131n talep \u00fczerine g\u00f6revli mahkemeye g\u00f6nderilmesine karar verebilir. Ancak g\u00f6revsizlik karar\u0131 kesinle\u015fmeden, dosya g\u00f6revli mahkemeye g\u00f6nderilmez. G\u00f6revsizlik karar\u0131 kesinle\u015fti\u011fi tarihten itibaren iki hafta i\u00e7inde g\u00f6revsizlik karar\u0131 veren mahkemeye ba\u015fvuran davac\u0131 dosyan\u0131n g\u00f6revli mahkemeye g\u00f6nderilmesini talep etmelidir. Aksi takdirde, bu mahkemece davan\u0131n a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f say\u0131lmas\u0131na karar verilir (HMK m.20\/1). Dosya kendisine g\u00f6nderilen mahkeme, kendili\u011finden taraflara davetiye g\u00f6nderir.<\/p>\n\n\n\n

Davan\u0131n konusuz kalmas\u0131 sebebiyle davan\u0131n esas\u0131 hakk\u0131nda bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, h\u00e2kim, davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihteki taraflar\u0131n hakl\u0131l\u0131k durumuna g\u00f6re yarg\u0131lama giderlerini takdir ve h\u00fckmeder (HMK m<\/a>.331\/1)<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6revsizlik, yetkisizlik veya g\u00f6nderme karar\u0131ndan sonra davaya bir ba\u015fka mahkemede devam edilmesi halinde, yarg\u0131lama giderlerine o mahkeme h\u00fckmeder. G\u00f6revsizlik, yetkisizlik veya g\u00f6nderme karar\u0131ndan sonra davaya bir ba\u015fka mahkemede devam edilmemi\u015f ise talep \u00fczerine davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 mahkeme dosya \u00fczerinden bu durumu tespit ile davac\u0131y\u0131 yarg\u0131lama giderlerini \u00f6demeye mahk\u00fbm eder (HMK <\/a>m.331\/2).<\/p>\n\n\n\n

Davan\u0131n a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f say\u0131lmas\u0131na karar verilen hallerde yarg\u0131lama giderleri davac\u0131ya y\u00fckletilir (HMK <\/a>m.331\/3).<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6revsizlik Karar\u0131 \u00dczerine Yap\u0131lacak \u0130\u015flemler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Esasa ili\u015fkin verilen nihai kararlar bak\u0131m\u0131ndan istinaf yolunun a\u00e7\u0131k oldu\u011fu davalarda verilen g\u00f6revsizlik kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r. G\u00f6revsizlik karar\u0131n\u0131n istinaf incelemesi sonucunda do\u011fru bulunmas\u0131 durumunda bu karar kesinle\u015fir. G\u00f6revsizlik karar\u0131 ayn\u0131 zamanda s\u00fcresi i\u00e7inde istinaf yoluna m\u00fcracaat edilmemesi veya kanun yolundan feragat edilmesi \u00fczerine de kesinle\u015fir.<\/p>\n\n\n\n

 G\u00f6revsizlik karar\u0131 verilmesi durumunda taraflardan birinin s\u00fcresi i\u00e7inde kanun yoluna ba\u015fvurmamas\u0131 ya da ba\u015fvuramamas\u0131 \u00fczerine kesinle\u015fmi\u015f ise karar\u0131n kesinle\u015fti\u011fi tarihten e\u011fer kanun yoluna ba\u015fvurulmu\u015fsa bu ba\u015fvurunun reddi tarihinden itibaren iki hafta i\u00e7erisinde karar\u0131 veren mahkemeye ba\u015fvuru yap\u0131larak dava dosyas\u0131n\u0131n g\u00f6revli mahkemeye g\u00f6nderilmesinin talep edilmesi gerekir. Aksi takdirde bu mahkemece davan\u0131n a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f say\u0131lmas\u0131na karar verilir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6revsizlik karar\u0131 kesinle\u015fmesinden iki hafta i\u00e7inde yap\u0131lan bu talep yeni bir dava a\u00e7mak anlam\u0131na gelmez. Bu talep g\u00f6revsiz mahkemede a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bulunan davan\u0131n devam\u0131na y\u00f6neliktir. Dosya kendisine g\u00f6nderilen mahkemede davaya devam edilmesi durumunda taraf usul i\u015flemleri ge\u00e7erlidir ve tekrar yap\u0131lmas\u0131 gerekmez. Ancak g\u00f6revsiz mahkemede yap\u0131lm\u0131\u015f olan mahkeme usul i\u015flemleri kural olarak ge\u00e7ersizdir. Davaya bakmakta olan g\u00f6revli mahkemenin bu i\u015flemleri tekrarlamas\u0131 gerekir. Bu i\u015flemlere \u00f6rnek olarak ke\u015fif, tan\u0131k dinlenmesi, bilirki\u015fi raporunun de\u011ferlendirilmesi verilebilir.<\/p>\n\n\n\n

G<\/strong>\u00f6<\/strong>revli Mahkemenin Tespitinde Yarg\u0131tay Karar\u0131 <\/strong>\u00d6<\/strong>rnekleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131tay 20. Hukuk Dairesi – Karar: 2016\/7946<\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n

4721 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Meden\u00ee Kanununun uyar\u0131nca, hakl\u0131 bir sebebe dayanmak kayd\u0131yla, ad\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi h\u00e2kimden istenebilir. Di\u011fer yandan 5490 Say\u0131l\u0131 N\u00fcfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesinin 1\/a bendinde 1\/a bendinde, n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131na dair d\u00fczeltme davalar\u0131n\u0131n d\u00fczeltmeyi isteyen \u015fah\u0131slar\u0131n yerle\u015fim yeri adresinin bulundu\u011fu yerdeki g\u00f6revli asliye hukuk mahkemesinde a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 Kanunun ( b ) f\u0131kras\u0131nda ise ad ve soyada dair d\u00fczenleme bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131tay 20. Hukuk Dairesi – Karar: 2016\/6743<\/em><\/p>\n\n\n\n

Antalya 10. Asliye Hukuk Mahkemesi taraflar aras\u0131ndaki ihtilaf\u0131n 6502 Say\u0131l\u0131 TKHK kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle g\u00f6revsizlik karar\u0131 vermi\u015ftir. Antalya 1. T\u00fcketici Mahkemesi uyu\u015fmazl\u0131k konusu ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcm\u00fcn konut veya tatil ama\u00e7l\u0131 ta\u015f\u0131nmaz niteli\u011finde olmay\u0131p, depolu d\u00fckkan oldu\u011fu ve 6502 Say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda mal vasf\u0131nda olmay\u0131p davac\u0131n\u0131n yasa kapsam\u0131nda t\u00fcketici konumunda bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle g\u00f6revsizlik karar\u0131 vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Dosya kapsam\u0131ndan; davac\u0131 vekilinin, davac\u0131n\u0131n daval\u0131 taraftan daire sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131, ancak daval\u0131 y\u00fcklenicinin s\u00f6zle\u015fmede belirtilen tarihte ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcm\u00fc teslim etmedi\u011fi, gecikme olmas\u0131 ve oturma izni al\u0131namamas\u0131 sebebiyle ta\u015f\u0131nmaz\u0131n kiraya da verilemedi\u011fi, bu sebeplerle davac\u0131n\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 gelir kayb\u0131n\u0131n tahsili amac\u0131yla yap\u0131lan icra takibine daval\u0131n\u0131n itiraz etti\u011fini ileri s\u00fcrerek itiraz\u0131n iptalini talep etti\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Somut olayda, davac\u0131, daval\u0131 ile aralar\u0131nda ta\u015f\u0131nmaz al\u0131m sat\u0131m\u0131na dair d\u00fczenlenen s\u00f6zle\u015fme gere\u011fince ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n zaman\u0131nda teslim edilmedi\u011fi iddias\u0131yla, u\u011frad\u0131\u011f\u0131 gelir kayb\u0131n\u0131n tazminini talep etti\u011fi ve t\u00fcketici s\u0131fat\u0131 ta\u015f\u0131mayan davac\u0131n\u0131n, tacir de olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n, genel h\u00fck\u00fcmler \u00e7er\u00e7evesinde asliye hukuk mahkemesinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcp sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

For legal advice on this matter, please contact our expert team. Contact <\/span><\/a>page.<\/p>\n\n\n\n

You may also be interested in the following studies:;<\/p>\n\n\n\n

\n
\n