{"id":6310,"date":"2021-09-01T09:00:00","date_gmt":"2021-09-01T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.efeshukuk.com\/?p=6310"},"modified":"2021-09-01T10:05:03","modified_gmt":"2021-09-01T07:05:03","slug":"soybaginin-kurulmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/efeshukuk.com\/en\/soybaginin-kurulmasi\/","title":{"rendered":"Establishing Kinship"},"content":{"rendered":"
\"Soyba\u011f\u0131n\u0131n
Establishing Kinship<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Soyba\u011f\u0131n\u0131n Kurulmas\u0131 | \u0130zmir Avukat<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Dilek Yavuz Uysal<\/span><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

1. Soyba\u011f\u0131 Nedir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Soyba\u011f\u0131, T\u00fcrk Dil Kurumunca : \u201cBaba soyundan gelen ba\u011f olarak ve kan ba\u011f\u0131\u201d olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Hukuk sistemimize g\u00f6re ise, tan\u0131m\u0131n aksine sadece kan ile de\u011fil; anne ve baba ile farkl\u0131 \u015fartlarda kurulmaktad\u0131r. Bunun i\u00e7in \u00f6ncelikli olarak soyba\u011f\u0131n\u0131n \u00f6neminden bahsetmek gerekmektedir.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

2. Soyba\u011f\u0131n\u0131n \u00d6nemi:<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Soyba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131nda temel ilke \u00e7ocu\u011fun (yarar\u0131) \u00fcst\u00fcn menfaatidir.<\/p>\n\n\n\n

 AY m. 17’de \u201cHerkes, ya\u015fama, maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131na sahiptir\u201d. h\u00fckm\u00fc amirdir.  Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi  (BM\u00c7HS) m. 3\/I uyar\u0131nca ise ”Kamusal ya da \u00f6zel sosyal yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ve \u00e7ocuklar\u0131 ilgilendiren b\u00fct\u00fcn faaliyetlerde, \u00e7ocu\u011fun yarar\u0131 temel d\u00fc\u015f\u00fcncedir.” Denilmektedir.  Zira soyba\u011f\u0131, bir \u00e7ocu\u011fun birey olarak toplumda yer almas\u0131 ve hukuki haklara sahip olmas\u0131 i\u00e7in gerekli temel ko\u015fuldur. Buna \u00f6rnek olarak, soyba\u011f\u0131 \u00e7ocu\u011fun soyad\u0131n\u0131n, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve aile k\u00fct\u00fcklerinde yaz\u0131laca\u011f\u0131 yerin belirlenmesinde esas al\u0131n\u0131r.Bir \u00e7ocu\u011fun soyba\u011f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi onun hayat\u0131n\u0131, aile ba\u011flar\u0131n\u0131, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, ileride do\u011facak olan veya do\u011fmu\u015f miras haklar\u0131n\u0131 belirlemede rol oynar.<\/p>\n\n\n\n

3. Soyba\u011f\u0131n\u0131n Kurulmas\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Medeni Kanun<\/a> m. 282 soyba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 ” \u00c7ocuk ile ana aras\u0131nda soyba\u011f\u0131 do\u011fumla kurulur .” Demektedir. Bu halde, anne ve \u00e7ocuk aras\u0131ndaki soyba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 i\u00e7in do\u011fum yeterlidir.  Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 annelik durumunda , \u00e7ocuk ile ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anne aras\u0131nda kurulan soyba\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Genetik ba\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck tan\u0131yan g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re: \u00c7ocu\u011fu do\u011furan kad\u0131n\u0131n anne olmas\u0131 aksi ispat edilebilir bir karinedir, yumurtan\u0131n \u00e7ocu\u011fa do\u011furan kad\u0131na ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ispat edilmesi halinde anneli\u011fin iptali m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve \u00e7ocuk yumurtan\u0131n sahibi olan kad\u0131na ba\u011flanabilir. Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 annelik konusunda hukuki soyba\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hangi g\u00f6r\u00fc\u015f benimsenirse benimsensin, \u00e7ocu\u011fun yumurta sahibi kad\u0131n veya ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 anne ile ilgili bilgileri \u00f6\u011frenme hakk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilmelidir. \u00c7ocu\u011fun k\u00f6kenini \u00f6\u011frenme hakk\u0131 ise soyba\u011f\u0131 ile ilgili bu tart\u0131\u015fmadan ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocuk ile baba aras\u0131nda soyba\u011f\u0131 ise ana ile evlilik, tan\u0131ma veya hakimin h\u00fckm\u00fc (soyba\u011f\u0131 davalar\u0131 ve evlat edinme yolu) ile kurulur. Bu itibarla baba ve \u00e7ocuk aras\u0131ndaki soyba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 evlilik i\u00e7inde do\u011fum ve evlilik d\u0131\u015f\u0131 do\u011fum olarak ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

A. Evlilik i\u00e7inde do\u011fan \u00e7ocuklarda baba ile soyba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

MK <\/a>m. 282\/II uyar\u0131nca ” \u00c7ocuk ile baba aras\u0131nda soyba\u011f\u0131, ana ile evlilik, tan\u0131ma veya h\u00e2kim h\u00fckm\u00fcyle kurulur” Bu durumda, baba ile \u00e7ocuk aras\u0131ndaki soyba\u011f\u0131n\u0131n kurulabilmesi i\u00e7in se\u00e7enekler a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekildedir.<\/p>\n\n\n\n

1. Ana ile evlilik <\/strong>: <\/p>\n\n\n\n

\u0130lk durumda, evlendikten sonra \u00e7ocu\u011fun do\u011fmas\u0131 durumunda do\u011fumla birlikte soyba\u011f\u0131 kurulur. \u0130kinci durumda da , evlilik \u00f6ncesi anne hamile kalm\u0131\u015ft\u0131r fakat sonradan baba ile anne evlenmi\u015ftir. Bu durumlarda ana ile evlilik durumunda soyba\u011f\u0131 kurulur.<\/p>\n\n\n\n

2. Tan\u0131ma <\/strong>:<\/p>\n\n\n\n

MK<\/a> m. 285 f. ”Evlili\u011fin sona ermesinden ba\u015flayarak \u00fc\u00e7y\u00fcz g\u00fcn i\u00e7inde do\u011fan \u00e7ocu\u011fun babas\u0131 kocad\u0131r.” Bu durum babal\u0131k karinesidir. Tan\u0131ma evlilik d\u0131\u015f\u0131 do\u011fan \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 yap\u0131l\u0131r. Tan\u0131ma tek tarafl\u0131 bir irade beyan\u0131d\u0131r. Tan\u0131ma beyan\u0131 ile soyba\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015fe y\u00f6nelik olarak kurulur. Tan\u0131ma beyan\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 andan itibaren de\u011fil \u00e7ocu\u011fun do\u011fdu\u011fu andan itibaren soyba\u011f\u0131 kurulur. Tan\u0131man\u0131n ge\u00e7erli olabilmesi i\u00e7in kanunda ki \u015fekil \u015fartlar\u0131na uyulmas\u0131 gerekmektedir. Tan\u0131ma beyan\u0131 herhangi bir anda yap\u0131labilir. Belli bir s\u00fcreye ba\u011fl\u0131 olmayan bu beyan do\u011fumdan sonraki herhangi bir zamanda yap\u0131labilir. \u00c7ocu\u011fun zina sonucu do\u011fmas\u0131 ya da evlenmelerine engel te\u015fkil bulunan ki\u015filerin evlilikleri neticesinde do\u011fmas\u0131 tan\u0131ma beyan\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131na engel de\u011fildir. Tan\u0131ma beyan\u0131 ki\u015fiye s\u0131k\u0131 suretle ba\u011fl\u0131 bir hakt\u0131r. Bu y\u00fczden tan\u0131may\u0131 baba bizzat yapmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

4. Babal\u0131k H\u00fckm\u00fc : <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocuk evlilikten \u00f6nce ya da ayr\u0131 ya\u015fama s\u0131ras\u0131nda ana rahmine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fse baba ve \u00e7ocu\u011fun dava hakk\u0131 mevcuttur. <\/strong>Babal\u0131k h\u00fckm\u00fc ile soyba\u011f\u0131n\u0131n kurulabilmesi i\u00e7in ayn\u0131 di\u011fer iki durumda oldu\u011fu gibi \u00e7ocu\u011fun bir ba\u015fka erkekle soyba\u011f\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 gerekmektedir. Ana veya \u00e7ocuk ayr\u0131 ayr\u0131 babal\u0131k davas\u0131 a\u00e7abilecekleri gibi tek bir dava da a\u00e7abilirler. Babal\u0131k davas\u0131 a\u00e7ma hakk\u0131 ki\u015fiye s\u0131k\u0131 suretle ba\u011fl\u0131 bir hakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zel durumlar:<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Evlilik i\u00e7inde veya herhangi bir nedenle evlili\u011fin sona ermesinden ba\u015flayarak 300 g\u00fcn i\u00e7inde do\u011fan \u00e7ocuklar baban\u0131n soyad\u0131n\u0131 al\u0131r ve aile k\u00fct\u00fcklerinde babalar\u0131n\u0131n hanesine yaz\u0131l\u0131r. \u00c7ocuk , evlili\u011fin sona ermesinden ba\u015flayarak 300 g\u00fcn i\u00e7inde do\u011fmu\u015f ve ana da bu arada yeniden evlenmi\u015f olursa\u200b, ikinci evlilikteki koca baba say\u0131l\u0131r. Bu karine \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrse ilk evlilikteki koca baba say\u0131l\u0131r. Bu karinenin mevcudiyeti durumunda ise soyba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 veya soyba\u011f\u0131n\u0131n reddi davas\u0131 a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

B. Evlilik D\u0131\u015f\u0131nda Do\u011fan \u00c7ocuklar<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u200bEvlilik d\u0131\u015f\u0131nda veya evlili\u011fin sona ermesinden itibaren 300 g\u00fcnden sonra do\u011fan veya baba taraf\u0131ndan mahkeme karar\u0131 ile reddedilen \u00e7ocuk, annenin bekarl\u0131k hanesine, annenin soyad\u0131 ve onun bildirece\u011fi baba ad\u0131 ile tescil edilir. Anne hala bir ba\u015fkas\u0131 ile evliyse, evlilik \u00f6ncesi ba\u015fka erkekten olan \u00e7ocu\u011fu annenin bekarl\u0131k hanesine, bekarl\u0131k soyad\u0131 ve annenin bildirece\u011fi baba ad\u0131 ile tescil edilir. Evlilik d\u0131\u015f\u0131nda do\u011fan \u00e7ocu\u011fun, anne ve babas\u0131n\u0131n birbiriyle evlenmesi halinde ise soyba\u011f\u0131 kendili\u011finden d\u00fczelir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7<\/strong>ocuk e<\/strong>vlilik d\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrk babadan ve yabanc\u0131 <\/strong>anneden do\u011farsa d<\/strong>\u00fc<\/strong>zenleme farkl\u0131d\u0131r:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
  1. Baban\u0131n anne ile evlenmesi sonucunda; T\u00fcrk Medeni Kanununun 292 nci maddesine g\u00f6re kendili\u011finden evlilik i\u00e7inde do\u011fan \u00e7ocuklara ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlere t\u00e2bi olaca\u011f\u0131ndan T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 olur ve baba hanesine tescil edilir.<\/li>
  2. Annenin veya \u00e7ocu\u011fun istemi \u00fczerine; T\u00fcrk Medeni Kanununun 301 inci maddesi uyar\u0131nca mahkemece soyba\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi ya da T\u00fcrk Medeni Kanununun 295 inci maddesi uyar\u0131nca \u00e7ocu\u011fun tan\u0131nmas\u0131 halinde, soyba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 sonucunda babas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak do\u011fumundan itibaren T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 olur. Bu durumda babas\u0131n\u0131n hanesine baba soyad\u0131yla tescil edilir.<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    C. Evlat Edinme<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Soyba\u011f\u0131, do\u011fumun d\u0131\u015f\u0131nda ayr\u0131ca evlat edinme yoluyla da kurulur. Fakat evlat edinebilmek i\u00e7in \u00e7ocuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan ve evlat edinmek isteyen ki\u015fi\/ki\u015filer a\u00e7\u0131s\u0131ndan baz\u0131 kanuni \u015fartlar \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunlar\u0131 maddeleyecek olursak:<\/strong><\/p>\n\n\n\n