{"id":5205,"date":"2021-05-21T09:00:00","date_gmt":"2021-05-21T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.efeshukuk.com\/?p=5205"},"modified":"2021-06-24T08:27:52","modified_gmt":"2021-06-24T05:27:52","slug":"organ-bagisi-hukuku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/efeshukuk.com\/en\/organ-bagisi-hukuku\/","title":{"rendered":"Tissue and Organ Transplantation in Health Law"},"content":{"rendered":"
\"Organ
Organ Ba\u011f\u0131\u015f\u0131 Hukuk<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Organ Ba\u011f\u0131\u015f\u0131 Hukuk | Hukukta Organ Nakli | Sa\u011fl\u0131k Avukat\u0131 | \u0130zmir Hukuk B\u00fcrosu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Organ ve doku nakli bir t\u0131bbi m\u00fcdahaledir ve dolay\u0131s\u0131yla t\u0131bbi m\u00fcdahalenin genel kurallar\u0131na tabidir. Ancak normalde t\u0131bbi m\u00fcdahalelerde bir hasta bulunurken, nakil i\u015fleminde bir hastan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bir de sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kimse bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum, organ ve doku nakline ili\u015fkin \u00f6zel d\u00fczenlemeler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 da gerekli k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Vericinin kendisi i\u00e7in yarar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan kendi organ\u0131n\u0131 veya dokusunu r\u0131zas\u0131yla da olsa bir ba\u015fkas\u0131na vermesi (\u00f6zel d\u00fczenlemelerdeki h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131 kalmak \u00fczere) esasen ki\u015filik haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Organ\u0131 veren ki\u015fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan r\u0131za, eylemi tek ba\u015f\u0131na hukuka uygun k\u0131lmaz. Hukukun genel h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re canl\u0131lardan organ veya doku nakli m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan bu konuya ili\u015fkin \u00f6zel bir d\u00fczenleme ile bu t\u00fcr t\u0131bbi m\u00fcdahalelerin hukuka uygun k\u0131l\u0131nmas\u0131 zorunlulu\u011fu vard\u0131r ve bu zorunluluk hukukumuzda Organ ve Doku Al\u0131nmas\u0131 , Saklanmas\u0131, A\u015f\u0131lanmas\u0131 ve Nakli Hakk\u0131ndaki Kanun <\/a>(ODNK) ile sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. ONDK uyar\u0131nca tedavi, te\u015fhis ve bilimsel ama\u00e7larla organ ve doku al\u0131nmas\u0131, saklanmas\u0131, a\u015f\u0131lanmas\u0131 ve nakli bu kanun h\u00fck\u00fcmlerine tabidir.<\/p>\n\n\n\n

Doku ve organ naklinde onsekiz ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f ve m\u00fcmeyyiz olan bir ki\u015fiden organ ve doku al\u0131nabilmesi i\u00e7in vericinin en az iki tan\u0131k huzurunda a\u00e7\u0131k, bilin\u00e7li ve tesirden uzak olarak \u00f6nceden verilmi\u015f yaz\u0131l\u0131 ve imzal\u0131 veya en az iki tan\u0131k \u00f6n\u00fcnde s\u00f6zl\u00fc olarak beyan edip imzalad\u0131\u011f\u0131 tutana\u011f\u0131n bir hekim taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n\n\n\n

Organ ve Doku Alacak Hekimler <\/h3>\n\n\n\n
  1. Vericiye, uygun bir bi\u00e7imde ve ayr\u0131nt\u0131da organ ve doku al\u0131nmas\u0131n\u0131n yaratabilece\u011fi tehlikeler ile, bunun t\u0131bbi, psikolojik, ailevi ve sosyal sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda bilgi vermek;<\/li>
  2. Organ ve doku verenin, al\u0131c\u0131ya sa\u011flayaca\u011f\u0131 yararlar hakk\u0131nda vericiyi ayd\u0131nlatmak;<\/li>
  3. Akli ve ruhi durumu itibariyle kendili\u011finden karar verebilecek durumda olmayan ki\u015filerin vermek istedikleri organ ve dokular\u0131 almay\u0131 reddetmek;<\/li>
  4. Vericinin evli olmas\u0131 halinde birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 e\u015finin, vericinin organ ve doku verme karar\u0131ndan haberi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131p \u00f6\u011frenmek ve \u00f6\u011frendi\u011fini bir tutanakla tespit etmek;<\/li>
  5. Bedel veya ba\u015fkaca \u00e7\u0131kar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 veya insanc\u0131l amaca uymayan bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ile verilmek istenen organ ve dokular\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 reddetmek;<\/li>
  6. Kan veya s\u0131hri h\u0131s\u0131ml\u0131k veya yak\u0131n ki\u015fisel ili\u015fkilerin mevcut oldu\u011fu durumlar ayr\u0131k olmak \u00fczere, al\u0131c\u0131n\u0131n ve vericinin isimlerini a\u00e7\u0131klamamak zorundad\u0131rlar.<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    Organ ve doku al\u0131nmas\u0131, a\u015f\u0131lanmas\u0131 ve naklinden \u00f6nce verici ve al\u0131c\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131 ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in s\u00f6z konusu olabilecek tehlikeleri azaltmak amac\u0131yla gerekli t\u0131bbi inceleme ve tahlillerin yap\u0131lmas\u0131 ve sonucunun bir olurluluk raporu ile saptanmas\u0131 da zorunludur.<\/p>\n\n\n\n

    Doku ve Organ Naklinde Cezai Yapt\u0131r\u0131mlar Nedir? Nas\u0131l Ortaya \u00c7\u0131kar?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak organ ve doku alan, satan, sat\u0131n alan, sat\u0131lmas\u0131na arac\u0131l\u0131k eden, saklayan, nakleden veya a\u015f\u0131layan, organ veya doku teminine y\u00f6nelik olarak ilan veya reklam veren veya yay\u0131nlayan ki\u015filer hakk\u0131nda 26\/9\/2004 tarihli ve 5237 say\u0131l\u0131 Turkish Penal Code<\/a>nun 91 inci maddesi h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Bu Kanuna ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde embriyo ve \u00fcreme h\u00fccresi ba\u011f\u0131\u015flayan, a\u015f\u0131layan, bulunduran, kullanan, saklayan ve nakledenlerle bunlar\u0131n al\u0131m ve sat\u0131m\u0131n\u0131 yapanlar, al\u0131m ve sat\u0131m\u0131na arac\u0131l\u0131k edenler veya komisyonculu\u011funu yapanlar veya bu fiilleri \u00f6zendiren, bunlara y\u00f6nlendiren veya bunlara y\u00f6nelik ilan veya reklam veren veya yay\u0131nlayan ki\u015filer hakk\u0131nda, fiil daha a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren bir su\u00e7 te\u015fkil etmedi\u011fi takdirde \u00fc\u00e7 y\u0131ldan be\u015f y\u0131la kadar hapis ve bin g\u00fcnden iki bin g\u00fcne kadar adli para cezas\u0131na h\u00fckmolunur. Bu Kanunun ek 1 inci maddesine ayk\u0131r\u0131 fiili tespit edilen ki\u015filerin sertifika ve izin belgeleri iptal edilir ve ilgili alanda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na izin verilmez.<\/p>\n\n\n\n

    Bakanl\u0131ktan izin al\u0131nmaks\u0131z\u0131n organ nakli ve \u00fcremeye yard\u0131mc\u0131 tedavi merkezi a\u00e7\u0131lmas\u0131 yasakt\u0131r. Bu yasa\u011fa uymayanlar hakk\u0131nda 7\/5\/1987 tarihli ve 3359 say\u0131l\u0131 Basic Law on Health Services<\/a>nun ek 11 inci maddesi h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Bu Kanuna ve Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenen usul ve esaslara ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde faaliyet g\u00f6steren sa\u011fl\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131 hakk\u0131nda fiilin niteli\u011fi ve tekerr\u00fcr durumuna g\u00f6re Bakanl\u0131k\u00e7a faaliyet durdurma veya faaliyet izni iptali m\u00fceyyidesi uygulan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Gerek Organ ve Doku Nakli Kanunu ve gerekse Turkish Penal Code <\/a>insanlar aras\u0131 organ veya doku naklini d\u00fczenlemektedir. Ayn\u0131 insan \u00fczerinde yap\u0131lan organ veya doku nakli serbest olup bu kanunlar\u0131n kapsama alan\u0131 i\u00e7inde de\u011fildir. Keza hayvanlardan yap\u0131lan organ veya doku nakli de yasal bir d\u00fczenleme konusu olmad\u0131\u011f\u0131ndan yasaklanmam\u0131\u015ft\u0131r ve t\u0131bbi m\u00fcdahalelerin genel \u015fartlar\u0131na tabidir. <\/p>\n\n\n\n

    Organ ve doku nakli b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle 2004 y\u0131l\u0131na kadar sadece Organ ve Doku Al\u0131nmas\u0131, Saklanmas\u0131 ve Nakli Hakk\u0131nda Kanun\u2019da (ODNK) d\u00fczenlenmi\u015fti. Ancak 2004 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan ve 1 Haziran 2005 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren yeni Turkish Penal Code<\/a>\u2019nda organ ve doku nakline ili\u015fkin olarak \u00fc\u00e7 h\u00fck\u00fcm getirilmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn i\u00e7in her iki kanunun ayr\u0131 ayr\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

    Organ ve doku ticareti su\u00e7u<\/em>, (TCK) T\u00fcrk Ceza Kanunu madde 91\u2019de \u201cV\u00fccut Dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Organ veya doku ticareti su\u00e7u, yaln\u0131zca canl\u0131 insanlardan de\u011fil; \u00f6l\u00fc olan insanlardan da al\u0131nmas\u0131 halinde olarak m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6l\u00fc olan kimselerden organ ya da doku al\u0131nmas\u0131 kanunda belli \u015fartlara tabi tutulmu\u015ftur. Ki\u015finin r\u0131zas\u0131 olmadan ya da herhangi bir menfaat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda organ naklinin yap\u0131lmas\u0131 halinde su\u00e7 i\u015flenmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Yarg\u0131tay, organ veya ticaret yapma su\u00e7una dair baz\u0131 kararlar\u0131nda Organ ve Doku Nakli Kanunu\u2019nun 3. maddesinde yer alan, bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda organ ve doku al\u0131nmas\u0131, sat\u0131lmas\u0131n\u0131n yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczenlendi\u011fini de ayr\u0131ca belirtmektedir. Mahkemenin verece\u011fi kararlarda kanunun ilgili maddesinin de g\u00f6zetilmesi gerekti\u011fi de kararlarda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

    Hukuki uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131za ili\u015fkin olarak uzman ekibimiz ile Contact <\/span><\/a>page.<\/p>\n\n\n\n

    Other works that may be of interest to you;<\/p>\n\n\n\n